Meniscusscheur: revalidatie-gids

Basis anatomie en functie

Voordat we dieper ingaan op de anatomie en functie van de meniscus, drie interessante feiten: het woord meniscus stamt af van het Griekse woord voor “maansikkel”. De meniscus ontwikkelt zijn karakteristieke vorm al in de 8e tot 10e week van de zwangerschap. En lange tijd beschouwden wetenschappers de meniscus als vrijwel functieloos, hij werd regelmatig royaal verwijderd. Aan het einde van dit artikel begrijp je waarom dat niet meer de standaard zou moeten zijn.

Ons kniegewricht bestaat uit twee maanvormige, collageenrijke menisci, die verankerd zijn aan het scheenbeen door de meniscofemorale en transversale ligamenten en gelegen zijn tussen het dijbeen. De menisci werken als schok- en krachtabsorbers bij het buigen en strekken van de knie, als gewrichtsstabilisatoren, als bescherming van het kraakbeen en dragen bij aan proprioceptie, smering en voeding van het kniegewricht.

Traumatische vs. niet-traumatische meniscusscheur

We zien twee types meniscusletsel in de praktijk: niet-traumatisch en traumatisch. De gouden standaard voor het vaststellen van een meniscusscheur is via MRI.

Patiënten met een niet-traumatisch letsel rapporteren een geleidelijke toename van klachten, gekoppeld aan vergrendeling en “knakken” van de knie, een gevoel van knie-instabiliteit en subtiele maar aanhoudende pijn rondom de gewrichtsspleet. Het geschatte aantal niet-traumatische meniscusletsels ligt rond de 850.000 gevallen per jaar. Opvallend is dat bij onderzoek 61% van de gevonden niet-traumatische meniscusscheuren asymptomatisch bleek.

Bij een acuut traumatische meniscusscheur gaat het anders. Dit letsel treft vooral jongere en sportievere populaties (2 per 1.000 mensen in Nederland). Draaibewegingen, plotselinge richtingsveranderingen en sprongen met een gestrekt been zijn de meest voorkomende mechanismen, zoals bij rugby, voetbal, skiën of basketbal. De link tussen VKB-letsels en meniscusscheuren is goed gedocumenteerd: wachten van 12 maanden of langer met het behandelen van een VKB-letsel vergroot het risico op een mediale meniscusscheur aanzienlijk.

Operatieve behandeling: wat zijn de argumenten?

Patiënten met zowel traumatische als niet-traumatische meniscusletsels lopen een verhoogd risico op knieartrose. Een partiële meniscectomie is een van de meest uitgevoerde orthopedische ingrepen ter wereld, vaak bij de middelbare leeftijdsgroep met degeneratieve klachten.

Het meest recente onderzoek toont echter duidelijk aan dat meniscuschirurgie geen voordeel biedt ten opzichte van conservatieve behandeling zoals fysiotherapie. Sihvonen et al. (2020) vergeleken partiële meniscectomie met een placebo-ingreep en vonden geen bewijs voor betere klinische uitkomsten na chirurgie. Integendeel: er bleek een hoger risico op artrose na de operatie.

Onze behandelaanpak bij MBT

Bij acuut traumatische meniscusletsels is de eerste prioriteit het verminderen van zwelling, het herstellen van de volledige bewegingsuitslag en het opbouwen van glute-, quadriceps- en kuitkracht, evenals propioceptie en eenbenige beenkracht. Bij niet-traumatische letsels is het hoofddoel het behouden en verbeteren van de kniemobiliteit en het versterken van de beenspieren.

Wil je weten hoe wij jou kunnen helpen? Neem contact met ons op of maak direct een afspraak online .